العلامة الحلي ( مترجم : شعراني )
437
تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي )
كلام خود نيستند تا دانشمندان مجرب و دقيق بهر چه از كلام آنها مىفهمند بتوانند آنها را ملزم سازند يا بگويند چون قرينه بر خلاف ظاهر كلام نياورده همان ظاهر كلام او مراد است زيرا كه آن حكيم على الاطلاق است كه بىقرينه از هيچ كلامى خلاف ظاهر آن را اراده نمىكند . مسائلى چند در اقرار بنسب 1 - كسى كه طفل صغير را گويد فرزند من است از او قبول مىشود به چند شرط يكى امكان تولد از وى مثلا اگر كسى خود بيست ساله است پسرى پانزده ساله را به خود نسبت دهد صحيح نيست به علت آن كه در شرع دعوى بر خلاف حس و عقل پذيرفته نمىشود و مردمى كه گمان مىكنند احكام شرعى را به معاينه و تحقيق نبايد ثابت يا نفى كرد صحيح نيست مگر آن چه را موافق عقل پنداشتهاند و موافق عقل نيست شرط دويم آن كه نسب طفل معلوم نباشد سيم آن كه منازعى نداشته باشد . شرط نيست كودك او را تصديق كند پس از بلوغ بلكه اگر انكار كند هم از او پذيرفته نمىشود و چون به اقرار پدر تنها فرزندى صغيرى ثابت شد هر نسبى كه فرع فرزندى و پدرى باشد نيز ثابت مىشود مثلا خواهر مرد مقر نيز عمه او است و فرزند ديگرش خواهر يا برادر او و هكذا